Naar overzicht
Bologna module

Nuffic Academy
Kortenaerkade 11
2518 AX Den Haag
www.internationalisering.nl


8. Tot slot

 

Tussen 1998 en 2020 zijn er veel stappen gezet voor de implementatie van het Bolognaproces en het inrichten van een Europese hoger onderwijsruimte. Hoe gaan de komende tien jaar eruitzien? In november 2020 vindt er weer een conferentie plaats van de onderwijsministers van de 48 landen die in het Bolognaproces participeren. Welke koers zullen de ministers willen gaan varen? Hoe zullen ze de Europese hoger onderwijsruimte verder willen vormgeven? De slotverklaring van de conferentie zal duidelijk maken aan welke thema’s prioriteit zal worden gegeven.

 

Het ligt voor de hand dat de verklaring zal ingaan op thema’s als inclusiviteit en innovatie. Het hoger onderwijs in de Europese hoger onderwijsruimte moet beter toegankelijk worden voor allen, ongeacht religie, seksualiteit, huidskleur, sociaaleconomische achtergrond, of handicap. Ook zal van het hoger onderwijs innovatiekracht verwacht worden, opdat zij een betekenisvolle bijdrage kunnen blijven leveren aan het oplossen van de wereldwijde maatschappelijke uitdagingen van de komende decennia. De Sustainable Development Goals zullen daarbij een referentiekader en inspiratiebron zijn.

 

De onderwijsministers zullen echter ook niet voorbij kunnen gaan aan recente gebeurtenissen en ontwikkelingen. In hoeverre zal de pandemie COVID-19 een stempel drukken op het Bolognaproces en op de internationalisering van het onderwijs? Zal de internationale mobiliteit van studenten weer op het oude niveau komen? Welke verschuivingen zullen we daarin gaan zien? En wat zijn de gevolgen voor de internationale mobiliteit van docenten en onderzoekers? We kunnen in elk geval al wel concluderen dat het online-onderwijs door de pandemie een enorme impuls heeft gekregen, waar we ook in de toekomst de vruchten van kunnen plukken.

 

In 2021 zal het nieuwe Erasmusprogramma (2021-207) worden gelanceerd. Dit jaar kunnen hoger onderwijsinstellingen al een aanvraag indienen voor een nieuw Erasmus Charter for Higher Education (ECHE), waarin ze hun plannen schetsen voor de komende jaren. Zoals we in hoofdstuk 7 van deze module al aangaven, is het Erasmusprogramma een belangrijke motor voor de implementatie van het Bolognaproces in de hoger onderwijsinstellingen. Maar hoewel de Europese Commissie het voornemen heeft om het budget voor het programma aanzienlijk te verhogen, is het nog onduidelijk of dit ook daadwerkelijk het geval zal zijn. Niet alleen de COVID-19 pandemie, maar ook de Brexit, het vertrek van Groot-Brittannië uit de Europese Unie, zullen hierop van invloed zijn.

 

Ook in Nederland is een aantal thema’s actueel, zoals het toenemend aantal hoger onderwijsopleidingen dat in het Engels wordt aangeboden en de bekostiging van Europese studenten die een volledige opleiding in Nederlandse willen volgen. Ondanks de maatschappelijke kritiek op een aantal ontwikkelingen, onderstreept de Nederlandse minister van onderwijs de waarde van internationalisering voor de student, de onderwijsinstelling en voor de Nederlandse kenniseconomie, als ook de betrokkenheid van Nederland bij het Bolognaproces en de Europese hoger onderwijsruimte.